kwartalnik "Szkło i Ceramika" 1/2026

Drodzy Czytelnicy!
Oddajemy w Wasze ręce nowy numer naszego kwartalnika – numer, w którym wprowadzamy zmianę widoczną już na pierwszy rzut oka. Od tego wydania zmienia się nasza okładka. Postanowiliśmy oddać ją w większym stopniu sztuce – pozwolić, aby to przede wszystkim obraz jako pierwszy spotykał się z czytelnikiem i zapraszał do dalszej lektury.

Mamy nadzieję, że nowa forma przypadnie Wam do gustu. Wierzymy, że okładka, która daje więcej przestrzeni artystycznej wypowiedzi, stanie się nie tylko wizytówką numeru, lecz także małym zaproszeniem do zatrzymania się na chwilę i spojrzenia na sztukę z bliska. Chcemy, aby każdy  kolejny numer zaczynał się właśnie od tego pierwszego spotkania – od obrazu, który intryguje, porusza lub skłania do refleksji. Liczymy, że nowa odsłona okładki spotka się z życzliwym przyjęciem i stanie się elementem, który będzie towarzyszył naszym czytelnikom w kolejnych wydaniach kwartalnika, podkreślając jego artystyczny charakter i otwartość na różne formy twórczości.

Okładkę tego numeru zdobi praca litewskiej artystki Eglė Einikytė-Narkevičienė, The Break that Carried Emotion. Przez długie lata ceramika litewska kojarzyła się przede wszystkim z tradycyjnym rzemiosłem – użytkowymi naczyniami, ludowym ornamentem, ceramiką siwą. Dziś jednak litewscy artyści coraz śmielej sięgają po współczesne formy wypowiedzi, traktując glinę jako medium sztuki, eksperymentu i osobistej narracji. O kształtowaniu się ceramiki artystycznej na Litwie i historii Międzynarodowego Sympozjum Ceramiki w Poniewieżu przeczytacie w artykule Aureliji Seilienė na stronie 30.

Prezentowana na okładce praca jest jednocześnie zapowiedzią wystawy „Dom. Z kolekcji prac Międzynarodowych Sympozjów Ceramiki w Poniewieżu”, poświęconej współczesnej ceramice litewskiej, którą będzie można oglądać na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku od 15 kwietnia br. Będzie to okazja, by zobaczyć, jak dynamicznie zmienia się ta dziedzina i w jaki sposób twórcy z Litwy łączą tradycję z nowoczesnością.

SPIS TREŚCI

SZTUKA

• Magdalena Gazur – trendsetterka bolesławieckiej ceramiki
  Barbara Glinkowska
• Podróż śladami porcelanowej litofanii
  Ewa Szlachetka-Depak
• Szepty ziemi. Lokalny surowiec w praktyce ceramicznej
  Magdalena Maros
• Krąg osobisty – dialog artystyczny na ceramicznych paterach
  Maciej Ferenc, Karol Kozieł

WYDARZENIA

• DOUBLE 24 – międzynarodowy plener ceramiczny w sercu południowych Chin
  Marta Olejniczak
• „Dom”. Wystawa ceramiki litewskiej w Gdańsku
  Aurelija Seilienė
• Jeden gest, jedno życie
  Barbara Szafirowska-Pape

NAUKA

• Historia dekorowania polskiej porcelany metodą kalkomanii w latach 1890–1950
  Michał Pasierb
• Światło „Zawiercia”. Wybrane przykłady szkła oświetleniowego w stylu art déco z huty szkła w Zawierciu
  dr hab. Tomasz Kaliściak
• Szkliwa dla praktyka – na przełaj przez naukę i technikę. Część 2. Język tlenków i mapy możliwości 
  dr Piotr Biczyk

LITERATURA

• Szkło śląskie w XVIII wieku

HISTORIA

• Pigmenty ceramiczne. To one zmieniły porcelanę 
  dr inż. Marek Kruczek
• Fajans pomorski. Dialog kultur utrwalony w ceramice regionu
  Beata Grudziecka
• Leśne huty szkła gospodarczego w Królestwie Polskim. Wyszyny: Huta Dezyderia (1834–1853), woj. wielkopolskie, pow. Turecki
  Kamila Baturo, Aleksandra J. Kasprzak

Kalendarium

Zdjęcie na okładce: Eglė Einikytė-Narkevičienė, The Break that Carried Emotion. Kamionka, angoby, pigmenty. 60 x 90 x 35 cm, 60 x 50 x 60 cm, 2025.
Fot.: Marius Rudžianskas